ԵԳ Երիտասարդական Գրասենեակ

ՀԱՅԴՈՒԿՆԵՐԸ  «Եթէ բոլոր հայերը երեկոյեան որոշեն մեռնիլ, լուսաբացին՝ մինչեւ արեւի ծագիլը, ազատ կ՛ըլլան»: Այս խօսքերը եղած են հայ մեծ հայդուկի՝ Գէորգ Չաւուշի հաւատամքը: Ան իր ընկերներուն նման քաջ գիտակցած է, որ ազատ ապրելու համար պէտք է մեռնիլ կարողանալ, իսկ մահուան գաղափարը յաղթահարած մարդը ընդունակ է աներեւակայելի քաջագործութիւններու, մանաւանդ երբ խօսքը …

ՔԱՐԱՀՈՒՆՉԸ Զօրաց Քարերը Սիսեանէն 3 ք.մ. հեռաւորութեան վրայ կը գտնուին: 1994-1995 թուականներուն կատարուած հետազօտութիւնները ցոյց տուին, որ քարահունչը աշխարհի հնագոյն աստղադիտարանն է: Երեք հեքտար տարածքի մէջ զարմանալիօրէն ճշդրիտ դասաւորուած հսկայական քարերէն շատերը ունին անցքեր, որոնք օգտագործուած են աստղային դիտարկումներու համար: Այդ հինաւուրց շինութիւնը ծառայած է, որպէս Արեւի չաստուածի տաճար: Ան …

Ս. ՆԵՐՍԷՍ ՄԵԾ (353-373) Մեծանձնեայ մարդ մըն էր Ներսէս, բարձր եւ ցանկալի հասակով, վայելուչ գեղեցկութեամբ, որուն նմանը կարելի չէր գտնել երկրին մէջ: Զինուորական կրթութեամբ նախանձելի էր ամԷնքին իր արիութեամբ: Երկիւղած էր Աստուծմէ, աւանդապահ Անոր պատուիրաններուն, մարդասէր, սուրբ, զգաստ, իմաստուն եւ անաչառ: Հաշտարար էր բարքով, խոնարհ, քաղցր եւ աղքատասէր։ Աստուծոյ սիրոյն …

Տիրան           Տիրան` (ծն.թ.անյայտ-մօտ 358) հայոց թագաւոր 338-350-ին:              Յաջորդեր է հօրը՝ Խոսրով Բ. Կոտակին, քաղաքական անբարենպաստ ու խառնակ պայմաններու մէջ։              338-ի գարնան, երբ Պարսից արքայ Շապուհ II-ի զօրքերը ներխուժած են Հայաստան, Տիրան Հայոց կաթողիկոս Վրթանէս Ա Պարթևի հետ հարկադրաբար ապաստանած է Բիւզանդիա։              Գահին վերահաստատուած է 339-ի գարնան՝ …

ՊԱՆՔ ՕԹՈՄԱՆԻ ԳՐԱՒՈՒՄԸ Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը Ինչո՞ւ Կազմակերպեց Պանք Օթոմանի Գրաւումը Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը Պանք Օթոմանի գործողութիւնը կազմակերպեց, որովհետեւ՝ Առաջին.- Հայութիւնը 1890ական տարիներուն թրքական կառավարութենէն բարենորոգումներ կը պահանջէր հայկական նահանգներուն համար: Կը պահանջէր որ դադրին հալածանքները, կողոպուտները, սպաննութիւնները: Մէկ խօսքով կը պահանջէր, որ քաղաքացիի մը ապրելու նուազագոյն իրաւունքները ունենար: Այս ուղղութեամբ եւրոպական պետութիւններ (Անգլիա, …

ԱՐԱ ԳԵՂԵՑԻԿ ԵՒ ՇԱՄԻՐԱՄ Առասպելը պահպանուած է Խորենացիի եւ Թ. Արծրունիի մօտ, ինչպէս նաեւ կցկտուր ձեւով՝ ժողովուրդի մօտ: Խորենացին որպէս աղբիւր կը յիշէ Մար-Ապպաս ասորի պատմիչը: Ան կը վկայէ նաեւ, թէ Արայի եւ Շամիրամի մասին առասպելներ կը պահուի ժողովուրդին մէջ: Այդ առասպելներու արձագանգները Վանի շուրջ ապրած են մինչեւ 19-րդ դար: …

ԱՐՏԱՇԷՍ ԵՒ ԱՐՏԱՒԱԶԴ             Խորենացին կը նկարագրէ Արտաշէսի աշխարահաշինութիւնը, գիտութեան, արուեստի հովանաւոր ըլլալը եւ ապա անոր մահը: Մահուան ծէսը կը նկարագրուի մանրամասն:             Խորենիցին կը նշէ, թէ «Որչափ ամբոխութիւնք մեռան ի մահուանն Արտաշէսի, սիրելի կանայք եւ հարճք եւ մտերիմ ծառայք»: Ընդհանուր ինքնամոռաց սուգը այնքան կործանարար էր, որ կ՛արդարացուի արքայազն Արտաւազդի …

ԾԻԾԵՌՆԱԿԱԲԵՐԴ Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերուն նուիրուած   յուշարձան է, կառուցուած Երևանի` համանուն բլուրի վրայ: Ամէն տարի Ապրիլի 24-ին հարիւր հազարաւոր հայեր և օտարազգիներ կը բարձրանան այստեղ` յարգանքի տուրք մատուցելու 1915 թուականին Օսմանեան Կայսրութեան տարածքին մէջ թրքական կառավարութեան իրագործած Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերուն: 1965-ին` Ցեղասպանութեան 50-րդ տարելիցին, Երևանի մէջ  կազմակերպուեցան միլիոնանոց ցոյցեր, որոնց …

ՆՇԱՆԱՒՈՐ ՊԱՏՄԻՉՆԵՐ Ագաթանգեղոս                     Տրդատ Գ. Արքայի հրամանով գրած է «Հայոց Պատմութիւնը» Փաւստոս Բիւզանդ             «Պատմութիւն Հայոց» Կորիւն                                   «Վարք Մաշթոցի» Մովսէս Խորենացի             «Հայոց Պատմութիւն» Եղիշէ Պատմիչ                     «Վասն Վարդանայ եւ Հայոց Պատերազմին» Ղազար Փարպեցի               «Հայոց Պատմութիւն» Սեբէոս Պատմիչ                  «Հայոց Պատմութիւն» Առաքել Բաղիշեցի              «Ողբ  մայրաքաղաքին Ստամպուլայ» Ղեւոնդ                                   «Պատմութիւն» Յովհաննէս Դրասխանակերտացի                      «Շարք կաթողիկոսացն հայոց», …

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՇԽԱՐՀԱԳՐՈՒԹԻՒՆ                     ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԱՆՈՒՆԻ ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ             Հայաստան անունը կ՛օգտագործուի երկու իմաստով.           ԱՌԱՋԻՆ ԻՄԱՍՏԸ՝ ՀԱՅԱՍՏԱՆ ՊԵՏՈՒԹԻՒՆՆ Է:             Հայաստան կոչուած է Տիգրան Մեծի պետութիւնը, որ ձգուած է միջերկրական Ծովէն  մինչեւ Կասպից Ծով եւ Կովկասեան լեռնաշղթայէն մինչեւ դաշտային միջագետք:             Հայաստան կը կոչուի նաեւ միջազգային ճանաչում ստացած ներկայի հայկական …

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԸ Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ օրէնսդիր իշխանութիւնը կը ներկայացնէ Ազգային Ժողովը: Ազգային ժողովի լիազօրութիւնները կը սահմանուին սահմանադրութեամբ: Ազգային ժողովը կը գործէ Հայաստանի Հանրապետութեան «Ազգային Ժողովի կանոնակարգ» օրէնքին համապատասխան: ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒԱԾՔԸ ԵՒ ԳՈՐԾՈՒՆԷՈՒԹԵԱՆ ԿԱՐԳԸ Ազգային ժողովի մարմիններն են. 1-Ազգային ժողովի նախագահը 2-Անոր տեղակալները 3-Պատգամաւորները 4-Յանձնաժողովները Ազգային ժողովի գործունէութիւնը …

ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԱՇԽԱՐՀ Տեղը աշխարհի մէջ՝ Հարաւային Կովկաս Շրջանը՝ Արեւելեան Եւրոպա, ԱՊՀ Տարածութիւնը 29.800 քառ.քմ. Բնակչութեան թիւը 3.5 միլիոն Քաղաքային 67% Գիւղային 33% Մայրաքաղաքը Երեւան Վարչական բաժանումը 10 մարզ եւ Երեւանը Կառավարման ձեւը Նախագահական հանրապետութիւն Օրէնսդիր մարմինը Ազգային ժողով Կրօնը Քրսիտոնէութիւն, Հայ Առաքելական եկեղեցի Լեզուն Հայերէն Ազգային կազմը՝ Հայեր 97%, եզիտիներ, …

ՀԱՅ ՄԱՐՇԱԼՆԵՐ Յովհաննէս Բարղամեան           Յովհաննէս Խաչատուրի Բարղամեանը ծնած է 1897 թ.ին: Նախնական կրթութիւնը ստացած է երկաթուղային դպրոցին մէջ, ապա Թի‎ֆլիսի երկաթուղային թեքնիքական ուսումնարանին մէջ: Զիուորական ծառայութիւնը սկսած է 1915թ. որպէս կամաւոր շարքային զինուոր կովկասեան ռազմաճակատին մէջ:             1918-ին կռուած է թուրքերուն դէմ Կարաուրգանի, Սարիղամիշի, Կարսի, Սարդարապատի ճակատներուն: 1923-31 թթ. …

ԶՕՐԱՎԱՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿ Զօրավար Անդրանիկը՝ Անդրանիկ Օզանեան, ծնած է 1865 թ. Շապին-Գարահիսար, արհեստաւոր ընտանիքի մէջ: Ուսումը ստացած է ծննդավայրի Մուշեղեան վարժարանին մէջ: 1884ին փոխադրուած է Կ.Պոլիս եւ աշխատած որպէս հիւսն: 1890ին դարձած է հայդուկային ղեկավար: 1894-96 տարիներուն Սասունի մէջ կռուած է թրքական զինուորներու դէմ: 1901ին ժողովրդական հերոսի համբաւ վաստակած է Մշոյ …

ՆՈՊԷԼԵԱՆ ՄՐՑԱՆԱԿ                Նոպէլեան մրցանակը նուիրուած է երկրաչափ ԱլՖրէտ Նոպէլի յիշատակին:                Ա.Նոպէլ Շուէտացի  քիմիագէտ է: Ան հնարած է տինամիթը 1867-ին:                Ան այս հնարքէն վաստակած բոլոր հարստութիւնը կտակած է տարեկան դրութեամբ կազմակերպուելիք մրցանակի մը:                Այս մրցանակը իր անունով կը կոչուի Նոպէլեան մրցանակ եւ կը շնորհուի հետեւեալ ասպարէզներուն մէջ …

              ԿՈՐԻՒՆ           Կորիւն  հայ պատմիչ, վարդապետ, թարգմանչաց շարժման գործիչ։ Մեսրոպ Մաշտոցի առաջին աշակերտներէն։             Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի յանձնարարութեամբ ուսուցանելու մեկնած է Հայաստանի գաւառները։ Ապա՝ ուղարկուած է Ասորիք և Կ.Պոլիս՝ ասորերէնի և յունարերէնի մէջ հմտանալու։ Կորիւնը հայրենիք վերադարձեր է 431էն յետոյ՝ իրեն …

ՄեսրոպՄաշտոց Մեսրոպ Մաշտոց ծնած է Տարօն Գաւառի  Հացեկաց գիւղը: Մեսրոպ Մաշտոց կիսազնուական Վարդանի որդին էր: Հայաստանի մէջ ստացած էր յունական կրթութիւն: Կը տիրապետէր յունարէնին, պարսկերէնին, ասորերէնին, վրացերէնին: Սկզբնական շրջանին անցած է ծառայութեան հայոց Խոսրով III (մօտ 385 − 388) թագաւորի արքունիքին մէջ, եղած է զինուորական, ապա` պալատական գրագիր: Մօտ 395–396-ին …

ՄԵԾ ՀԱՅՔԻ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐԸ Մեծ հայքը վարչականօրէն բաժնուած էր տասնհինգ նահանգներու: Ժամանակին այդ նահանգներուն կու տային ԱՇԽԱՐՀ անունը, ուրեմն Մեծ Հայքի տասնհինգ աշխարհներն են.- 1-Բարձր Հայք.-23860 քառ.քմ.: Ունէր 9 գաւառ:             2-Ծոփք կամ Չորրորդ հայք, 18890 քառ.քմ, ունէր 8 գաւառ:             3-Աղձնիք, 17532 քառ.քմ, ունէր 11 գաւառ:             4-Տուրուբերան, 25008 քառ.քմ, …

ԱՇԽԱՐՀԻ 7 ՆՈՐ ՀՐԱՇԱԼԻՔՆԵՐԸ Փորթուգալի մայրաքաղաք Լիզպոնի «Էսթատիօ Տալուզ» մարզադաշտին մէջ 2007-ին, յայտարարուեցան աշխարհի 7 նոր հրաշալիքներուն ընտրութեան արդիւնքները: Համացանցի կամ հեռաձայնի ճամբով կատարուած քուէարկութեան մասնակցած էր շուրջ 100 միլիոն հոգի: Աշխարհի 7 նոր հրաշալիքներու ընտրարշաւը ընթացք առած էր 2000 թուականին՝ զուիցերիացի շարժանկարի արտադրիչ, գրող եւ օդաչու Պեռնար Վեպէրի կողմէ: …

ՀԱՅՈՑ ՉԱՍՏՈՒԱԾՆԵՐԸ ԱՆԱՀԻՏ.-Մայրութեան եւ պտղաբերութեան չաստուածուհի: ԱՍՏՂԻԿ.-Սիրոյ եւ գեղեցկութեան չաստուածուհի: Կոչուած է նաեւ «Ոսկեծղի», «Վարդամատն»: ԱՐԱՄԱԶԴ.-Հայոց հեթանոսական դիցարանի գերագոյն չաստուածը, ան չաստուածներու հայրն էր: ԾՈՎԻՆԱՐ.-Ջուրի, ծովու, անձրեւի չաստուած: Կրած է նաեւ Նար անունը: ՄԻՀՐ.-Կենսատու լոյսի, մաքրութեան եւ բարութեան չաստուած: ՆԱՆԷ.-Արամազդի երկրորդ դուստրը, Անահիտի եւ Միհրի քոյրը, իմացութեան, ողջախոհութեան չաստուած: ՎԱՀԱԳՆ.-Ամպրոպի, …