Home / Ա / Նիւթեր / Պատմական (page 6)

Պատմական

Տիրան

Տիրան           Տիրան` (ծն.թ.անյայտ-մօտ 358) հայոց թագաւոր 338-350-ին:              Յաջորդեր է հօրը՝ Խոսրով Բ. Կոտակին, քաղաքական անբարենպաստ ու խառնակ պայմաններու մէջ։              338-ի գարնան, երբ Պարսից արքայ Շապուհ II-ի զօրքերը ներխուժած են Հայաստան, Տիրան Հայոց կաթողիկոս Վրթանէս Ա Պարթևի հետ հարկադրաբար ապաստանած է Բիւզանդիա։              Գահին վերահաստատուած է 339-ի գարնան՝ …

Read More »

ԱՐԱ ԳԵՂԵՑԻԿ ԵՒ ՇԱՄԻՐԱՄ

ԱՐԱ ԳԵՂԵՑԻԿ ԵՒ ՇԱՄԻՐԱՄ Առասպելը պահպանուած է Խորենացիի եւ Թ. Արծրունիի մօտ, ինչպէս նաեւ կցկտուր ձեւով՝ ժողովուրդի մօտ: Խորենացին որպէս աղբիւր կը յիշէ Մար-Ապպաս ասորի պատմիչը: Ան կը վկայէ նաեւ, թէ Արայի եւ Շամիրամի մասին առասպելներ կը պահուի ժողովուրդին մէջ: Այդ առասպելներու արձագանգները Վանի շուրջ ապրած են մինչեւ 19-րդ դար: …

Read More »

ԱՐՏԱՇԷՍ ԵՒ ԱՐՏԱՒԱԶԴ

ԱՐՏԱՇԷՍ ԵՒ ԱՐՏԱՒԱԶԴ             Խորենացին կը նկարագրէ Արտաշէսի աշխարահաշինութիւնը, գիտութեան, արուեստի հովանաւոր ըլլալը եւ ապա անոր մահը: Մահուան ծէսը կը նկարագրուի մանրամասն:             Խորենիցին կը նշէ, թէ «Որչափ ամբոխութիւնք մեռան ի մահուանն Արտաշէսի, սիրելի կանայք եւ հարճք եւ մտերիմ ծառայք»: Ընդհանուր ինքնամոռաց սուգը այնքան կործանարար էր, որ կ՛արդարացուի արքայազն Արտաւազդի …

Read More »

ՆՈՊԷԼԵԱՆ ՄՐՑԱՆԱԿ

ՆՈՊԷԼԵԱՆ ՄՐՑԱՆԱԿ                Նոպէլեան մրցանակը նուիրուած է երկրաչափ ԱլՖրէտ Նոպէլի յիշատակին:                Ա.Նոպէլ Շուէտացի  քիմիագէտ է: Ան հնարած է տինամիթը 1867-ին:                Ան այս հնարքէն վաստակած բոլոր հարստութիւնը կտակած է տարեկան դրութեամբ կազմակերպուելիք մրցանակի մը:                Այս մրցանակը իր անունով կը կոչուի Նոպէլեան մրցանակ եւ կը շնորհուի հետեւեալ ասպարէզներուն մէջ …

Read More »

ԿՈՐԻՒՆ

              ԿՈՐԻՒՆ           Կորիւն  հայ պատմիչ, վարդապետ, թարգմանչաց շարժման գործիչ։ Մեսրոպ Մաշտոցի առաջին աշակերտներէն։             Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի յանձնարարութեամբ ուսուցանելու մեկնած է Հայաստանի գաւառները։ Ապա՝ ուղարկուած է Ասորիք և Կ.Պոլիս՝ ասորերէնի և յունարերէնի մէջ հմտանալու։ Կորիւնը հայրենիք վերադարձեր է 431էն յետոյ՝ իրեն …

Read More »

ԱՇԽԱՐՀԻ 7 ՆՈՐ ՀՐԱՇԱԼԻՔՆԵՐԸ

ԱՇԽԱՐՀԻ 7 ՆՈՐ ՀՐԱՇԱԼԻՔՆԵՐԸ Փորթուգալի մայրաքաղաք Լիզպոնի «Էսթատիօ Տալուզ» մարզադաշտին մէջ 2007-ին, յայտարարուեցան աշխարհի 7 նոր հրաշալիքներուն ընտրութեան արդիւնքները: Համացանցի կամ հեռաձայնի ճամբով կատարուած քուէարկութեան մասնակցած էր շուրջ 100 միլիոն հոգի: Աշխարհի 7 նոր հրաշալիքներու ընտրարշաւը ընթացք առած էր 2000 թուականին՝ զուիցերիացի շարժանկարի արտադրիչ, գրող եւ օդաչու Պեռնար Վեպէրի կողմէ: …

Read More »

ՀԱՅՈՑ ՉԱՍՏՈՒԱԾՆԵՐԸ

ՀԱՅՈՑ ՉԱՍՏՈՒԱԾՆԵՐԸ ԱՆԱՀԻՏ.-Մայրութեան եւ պտղաբերութեան չաստուածուհի: ԱՍՏՂԻԿ.-Սիրոյ եւ գեղեցկութեան չաստուածուհի: Կոչուած է նաեւ «Ոսկեծղի», «Վարդամատն»: ԱՐԱՄԱԶԴ.-Հայոց հեթանոսական դիցարանի գերագոյն չաստուածը, ան չաստուածներու հայրն էր: ԾՈՎԻՆԱՐ.-Ջուրի, ծովու, անձրեւի չաստուած: Կրած է նաեւ Նար անունը: ՄԻՀՐ.-Կենսատու լոյսի, մաքրութեան եւ բարութեան չաստուած: ՆԱՆԷ.-Արամազդի երկրորդ դուստրը, Անահիտի եւ Միհրի քոյրը, իմացութեան, ողջախոհութեան չաստուած: ՎԱՀԱԳՆ.-Ամպրոպի, …

Read More »

ՄԱՅԻՍԵԱՆ ԱՆԿԱԽՈՒԹԻՒՆԸ

  ՄԱՅԻՍԵԱՆ ԱՆԿԱԽՈՒԹԻՒՆԸ                                         Ա.-ԹՈՒՐՔ-ԱՆԴՐԿՈՎԿԱՍԵԱՆ ԲԱՆԱԿՑՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ ՏՐԱՊԻԶՈՆԻ ՄԷՋ 1918-ի Փետրուար 14-ին Կովկասեան ճակատին մէջ կը սկսին թրքական յարձակումները: Հայկական ջոկատները հերոսաբար կը մարտնչին, սակայն ի վիճակի չեն ըլլար թուրքերը կասեցնելու: Թուրքերուն …

Read More »

ԵՒՐՈՊԱՑԻ ԵՐԱԺԻՇՏՆԵՐ

ԵՒՐՈՊԱՑԻ ԵՐԱԺԻՇՏՆԵՐ ՏԻԳՐԱՆ ՄԵԾԻ ՄԱՍԻՆ ԳՐԱԾ ԵՆ 24 ՕՓԵՐԱՆԵՐ 1-Ալեքսանտր            Սկարլատի    1659-1725       «Տիգրան Մեծ» իտալերէն 2-Նիկոլա Պիչչինի                 1728-1800       «Տիգրան Մեծ» իտալերէն 3-Տ.Ալբինոնի                          1674-1745       «Տիգրան Մեծ թագաւոր Հայաստանի» իտալերէն 4-Մ.Բոնոնչինի                      1675-1726       «Տիգրան Մեծ թագաւոր Հայաստանի» իտալերէն 5-Ն.Ռիջինի                            1756-1812       «Տիգրան Մեծ» իտալերէն 6-Ճ.Պ. Լամբուրեան               1706-1781       «Տիգրան Մեծ» իտալերէն 7-Ֆ.Գասպարինի                   1714-1787       «Տիգրան Մեծ» …

Read More »

ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԻ ԿԱԶՄՈՒԹԻՒՆԸ

Հայ Ժողովուրդի Կազմութիւնը Հայ ժողովուրդի կազմութիւնը բազմաթիւ դարերու վրայ կ՛երկարի: Այս կազմաւորումին հիմք ծառայած են Հայկական լեռնաշխարհի բնիկ ցեղերը: Միաձուլման ընթացքին վրայ ազդած են բնականաբար դրացի կարգ մը ժողովուրդներ, ինչպէս Խեթերը կամ Հիթիթները՝ արեւմտեան սահմաններուն վրայ եւ Խուռիները՝ հարաւի մէջ: Այսուհանդերձ, հիմնական դերը խաղացած են Հայասայի հայկական ցեղերը եւ արմէնները: …

Read More »